Nolosha Carruurta ee Swidhan: Hagaha Isdiiwaangelinta Förskola iyo Barnbidrag

In nolosha carruurta laga bilaabo dalka Swidhan waa geedi socod xiiso leh, kaas oo suura galinaya ka faa'iidaysiga fursadaha dawladda bulshada iyo fahamka nidaamka shaqo. Swidhan waxay leedahay mid ka mid ah nidaamyada ugu horumarsan aduunka ee korinta carruurta, tiirarka nidaamkan waxaa udub dheaad u ah förskola (xannaanada/dugsiga barbaarinta) iyo barnbidrag (kaalmada carruurta). Markaad bilowdo inaad ku noolaato Swidhan, waa inaad raacdaa nidaamyo gaar ah si nolosha waxbarasho ee ilmahaagu si habsar leh ugu bilaabato oo aad uga faa'iidaysato xuquuqdaada bulsho si dhammaystiran. Hagahan, waxaan si faahfaahsan ugu eegi doonaa talaabo kasta laga bilaabo isdiiwaangelinta ilaa sida loo helo gargaarka.

Nidaamka Xannaanada ee Swidhan: Waa maxay Förskola sideese loo isdiiwaangeliyaa?

Swidhan dhexdeeda, förskola waa machadyada carruurta u dhaxaysa 1 ilaa 5 sano lagu barbaariyo Laguna daryeelo. In kasta oo xannaanadu aysan qasab ahayn, haddana waxay muhiimad weyn u leedahay inay carruurtu dhex galaan bulshada oo ay la qabsadaan luqadda Iswidhiska. Si aad ilmahaaga ugu qorto xannaanada, marka hore waa inaad codsi ka soo gudbisaa mareegta degmadaada (kommun). Inta lagu guda jiro codsiga, badanaa waxaa la weyddiistaa in carruurtu leeyihiin personnummer. Haddii aadan wali heerkaas gaarin, waxaad eegi kartaa hagahayaga Nidaamka Canshuurta iyo Xubinnimada A-kassa ee Swidhan si aad macluumaad uga hesho hababka deganaanshaha. Inta lagu jiro isdiiwaangelinta, waxaad u baahan tahay inaad gasho safka (kö), degmooyinkuna badanaa waxay dammaanad qaadaan meel 4 bilood gudahood ka dib codsigaaga.

• Ku gal adeegyada elektaroonigga ah ee degmada (kommun) adigoo isticmaalaya BankID.
• Xulo ugu badnaan 5 xannaano oo kala duwan.
• Sheeg taariikhda uu ilmuhu bilaabayo iyo tirada saacadaha uu joogayo toddobaadkii.
• Caddee dakhligaaga (lacagta xannaanada waxaa lagu xisaabiyaa dakhliga qoyska).
• Xannaanada gaarka loo leeyahay (friskola), mararka qaarkood waxaa laga yaabaa inaad si toos ah u gasho safka xannaanadaas gaarka ah.

Marka geedi socodka isdiiwaangelinta dhammaado, waxaad helaysaa dalab loogu yeero 'erbjudande'. Markaad aqbasho dalabkan, meesha ilmahaaga ayaa noqonaysa mid hubaal ah. Swidhan dhexdeeda xannaanadu way furan yihiin sannadka oo dhan laakiin xilliyada fasaxyada sida Luulyo qaar ka mid ah xannaanada waa la isku dari karaa. Sidoo kale, carruurta ka weyn 3 sano waxaa jira meelo bilaash ah oo saacado go'an ah oo loogu yeero 'allmän förskola'. Haddii aad rabto in ilmahaagu ku helo taageero waxbarasho luqaddiisa hooyo (tusaale Soomaali), waa inaad xusuusnaataa inaad degmada u gudbiso codsi modersmål ah. Maadaama xeerarka degmo kasta ay kala duwanaan karaan, waxaa lagu talinayaa inaad booqato skolverket.se si aad u hesho macluumaadkii ugu dambeeyay.

Waa maxay Barnbidrag (Kaalmada Carruurta) iyo Taageerooyinka Dhaqaale?

Qoys kasta oo degan Swidhan oo ilmo leh waxaa la siiyaa taageero dhaqaale. Midda ugu muhiimsan waa barnbidrag oo ah kaalmada carruurta. Kaalmadan waxaa la bixiyaa bil kasta ilaa ilmuhu ka gaaro 16 sano. Geedi socodka codsiga badanaa waa mid toos ah (automatic) iyadoo ay ugu wacan tahay wadaagga xogta ee u dhexeeya Skatteverket iyo Försäkringskassan. Si kastaba ha ahaatee, haddii aad ku cusub tahay Swidhan oo ilmahaagu ku dhashay dibadda, waxaa laga yaabaa inaad u baahato inaad ku wargeliso Försäkringskassan. In diiwaanadaada xafiiska canshuuruhu ay sax yihiin waa muhiim si aysan gargaaradani u go'in. Faahfaahin dheeraad ah, waxaad eegi kartaa maqaalkayaga ciwaankiisu yahay Nidaamka Canshuurta iyo Xubinnimada A-kassa ee Swidhan si aad u aragto sida nidaamku u shaqeeyo.

• Cadadka Barnbidrag waa mid isku mid u ah ilmo kasta, mana ku xirna heerka dakhliga.
• Haddii aad leedahay wax ka badan hal ilmo, waxaa si otomaatig ah loogu darayaa gunno dheeraad ah oo loogu yeero 'flerbarnstillägg'.
• Lacag bixinta badanaa waxaa la sameeyaa 20-ka bishii kasta.
• Waxaad nidaamin kartaa sida kaalmada loogu kala qaybinayo waalidiinta adoo isticmaalaya Försäkringskassan.
• Si aadan u lumin wax xuquuq ah, had iyo jeer ku wargeli Skatteverket isbeddelka cinwaankaaga.

Ka sokow Barnbidrag, waxaa jira kaalmooyin dheeraad ah sida 'bostadsbidrag' (taageerada guriga) oo loogu talagalay qoysaska dakhligoodu hooseeyo ama bixiya kiro sare. Kharashka caafimaadka ilmahaaga ee Swidhan waxaa gabi ahaanba dammaanad qaaday dawladda. Adeegyada ilkaha iyo caafimaadka guud waa lacag la'aan ilaa da'da 18 sano (qaar ka mid ah gobollada waa 20 sano). Kharashka daawada, waxaa la adeegsadaa qiimaha ugu sarreeya ee saqafka ah (högkostnadsskydd). Geedi socodkan oo dhan, waxaa muhiim ah inaad si joogto ah u hubiso mareegta Försäkringskassan oo aad ilaaliso in koontadaada bangiga ee nidaamka ku diiwaangashan ay tahay mid shaqaynaysa.

Fasaxa Waalidiinta (Föräldrapenning) iyo Isticmaalka VAB

Swidhan waxay bixisaa fursado aad u jilicsan oo waalidiintu ku dheelitiri karaan shaqada iyo nolosha qoyska. Föräldrapenning waa fasax lacag leh oo la siiyo waalidiinta marka ilmuhu dhasho ama la korsado. Wadarta guud, ilmo kasta wuxuu leeyahay 480 maalmood oo fasax ah, qaybta ugu weynna waxay ku xiran tahay mushaharka waalidka (sjukpenninggrundande inkomst - SGI). Haddii aad tahay shaqo la'aan ama aad ku cusub tahay dalka, waxaad helaysaa lacag bixinta heerka ugu hooseeya. Muddadan, si aad u ilaaliso xuquuqdaada caymiska bulshada, xubinnimada A-kassa ayaa muhiimad weyn leh; faahfaahinta eeg boggayaga Nidaamka Canshuurta iyo Xubinnimada A-kassa ee Swidhan.

1. Codsiga Föräldrapenning waxaa laga sameeyaa mareegta Försäkringskassan.
2. VAB (Vård av barn) waa taageero dawladeed oo la siiyo maalmaha aadan shaqada aadi karin marka ilmahaagu jirado.
3. Dadka dhexdiisa waxaa loogu yeeraa 'vabba', muddadaasna dawladdu waxay bixisaa qiyaastii 80% mushaharkaaga.
4. Waa inaad wargelinta VAB ka sameysaa nidaamka maalinta ugu horreysa ee ilmahaagu jirado.
5. Cudurada carruurta ee socda in ka badan 7 maalmood, waxaa la weyddiisan karaa warqad dhakhtar (läkarintyg).

Isticmaalka VAB waxaa loo arkaa wax aad u caadi ah dhaqanka shaqada ee Swidhan, sharci mathanna maahan in loo shaqeeyayaashu ay cadaadis saaraan arrintan. Marka la isticmaalayo fasaxa waalidiinta, waxaa jira qoondooyin 90 maalmood ah oo aan loo wareejin karin waalidka kale; qorshahan wuxuu ujeeddadiisu tahay in aabbayaasha lagu dhiirigeliyo ka qaybgalka daryeelka ilmaha. Waxaad isticmaali kartaa fasaxyadaada ilaa ilmahaagu ka gaarayo 12 sano (iyadoo raacaysa xeerar gaar ah). Muddada fasaxa ee ugu dambeysay iyo xisaabinta, waxaa lagu talinayaa in la hubiyo hay'adda rasmiga ah ee forsakringskassan.se.

Geedi socodka Inskolning: Sidee ilmahaaga loola qabsadaa xannaanada?

Ku bilaabista nolosha xannaanada ee Swidhan waxaa loogu yeeraa 'inskolning' (muddada la qabsiga). Geedi socodkan inta badan wuxuu qaataa laba toddobaad, waxaana la filayaa in mid ka mid ah waalidiinta uu ilmaha la joogo xannaanada muddadaas. Geedi socodka oo ku bilaabma hal saac oo kaliya maalmaha ugu horreeya, ayaa si tartiib tartiib ah loo kordhiyaa si loo hubiyo in ilmuhu la qabsado macalinka iyo deegaanka. Muddadan waxaa loo arkaa mid muhiim u ah barbaarinta si ilmuhu u yeesho dareen kalsooni ah.

• Waalidiintu waxay isticmaali karaan föräldrapenning muddada inskolning.
• Macalimiintu (pedagoger) waxay mudnaanta siiyaan xiriirka tooska ah ee ilmaha muddadan.
• Hab-nololeedka hurdada iyo cuntada ilmaha ayaa si faahfaahsan loogu sharxayaa shaqaalaha xannaanada.
• Maadaama xannaanada looga baxo dibadda xaalad kasta oo cimilada ah, waa in la keeno dhar ku habboon (skalkläder, regnkläder).

Xannaanada ku taal Swidhan maahan meel daryeel oo kaliya, laakiin sidoo kale waa machad waxbarasho oo carruurtu ku bartaan qiyamka dimuqraadiyadda, jacaylka dabeecadda iyo shaqada kooxda. Manhajka xannaanada ee loogu yeero 'Lpfö 18' wuxuu saldhig u yahay barashada habka ciyaarta. Marka ilmahaagu bilaabo xannaanada, waxaa loo qoondeeyaa khaanad; halkan waxaa qasab ku ah in lagu hayo dhar dheeraad ah iyo qalabka dibadda ee ku habboon xilliga. Xusuusnow in Swidhan uu ka jiro fahamka ah 'ma jirto cimilada xun, waxaa jira dhar xun'.

Waxbarashada Dugsiga Kahor iyo Midda Qasabka ah: Förskoleklass iyo Wixii ka Dambeeya

Marka ilmahaagu gaaro 6 sano, waxaa bilaabmaya talaabada ugu horreysa ee waxbarashada dugsiga ee qasabka ah: 'förskoleklass' (fasalka u diyaargarowga). Fasalkani wuxuu u adeegaa sidii buundo u dhaxaysa xannaanada iyo dugsiga hoose. Isdiiwaangelinta badanaa waxaa si otomaatig ah loogu qoraa dugsiga ugu dhow cinwaanka uu ilmahaagu degan yahay, laakiin waalidiintu waxay leeyihiin xuquuq ay ku doortaan dugsiga (skolval). Haddii aad rabto dugsi ka duwan, waa inaad doorashadaada samaysaa taariikhaha ay cayintay degmadu.

• Förskoleklass waa qasab waana bilaash.
• Marka saacadaha dugsigu dhammaadaan, adeegga 'fritids' (naadiga dugsiga ka dib) ayaa loo fidiyaa waalidiinta shaqeysta.
• Lacagta fritids, sida xannaanada oo kale, waxaa lagu xisaabiyaa dakhliga.
• Carruurta lixaadkoodu dhiman yahay ama u baahan taageero gaar ah, waxaa xuquuq sharci ah u ah in la siiyo 'resurspedagog'.

Nidaamka waxbarashada Swidhan wuxuu taageeraa iskaashiga iyo horumarka shakhsi ahaaneed halkii uu ka taageeri lahaa tartanka. Nidaamka dhibcaha wuxuu ka bilaabmaa fasallada sare waxaana looga golleeyahay in ardaydu wax bartaan iyagoon ku jirin walaac. Cuntada dugsiga waa gabi ahaanba bilaash, baahiyo kasta oo xasaasiyad ama cunto diimeed (xalaal, khudrad iwm) waxaa daboolaya dugsiga. Marka ilmahaagu la qabsanayo nolosha dugsiga, in si fiican loo ogaado adeegyada degmada iyo xuquuqda bulshada waxay kordhin doontaa nabadgelyada qoyska dhexdiisa.

Su'aalaha Badanaa la Isweyddiiyo

• Immisa ayay tahay lacagta förskola? Lacagaha waxaa lagu go'aamiyaa dakhliga qoyska (maestat) lamana dhaafi karo qiimaha ugu sarreeya ee saqafka ah (maxtaxa).
• Goorma ayaa barnbidrag la jaraa? Barnbidrag waxaa la joojiyaa bisha ku xigta bisha uu ilmuhu gaaro 16 sano, haddii uu waxbarasho sii watona waxaa bilaabmaya 'studiebidrag' (kaalmada ardayga).
• Miyaa loo baahan yahay warqad dhakhtar muddada VAB? Badanaa waxaa la weyddiistaa inaad soo gudbiso warqad dhakhtar oo rasmi ah laga bilaabo maalinta 8-aad ee jirrada.
• Ma jiraa waxbarashada modersmål ee luqad kasta? Haddii ay degmada joogaan tiro ku filan oo arday ah oo isku luqad ku hadla oo la heli karo macalin, waxbarashadan waa qasab in la bixiyo.
• Waa sidee nidaamka hurdada ee xannaanada Swidhan? Carruurta yaryar badanaa waxaa lagu seexiyaa dibadda (baabuurta carruurta) xitaa xilliga qaboobaha ama qolalka hurdada ee gaarka ah.
• Maxaa dhacaya haddii doorashada dugsigayga la waayo? Degmadu waxaa ku waajib ah inay ilmo kasta siiso meel; haddii meel la waayo, ilmaha waxaa la dhigayaa dugsiga ugu dhow.